Bazı bilgisayar kullanıcıları arasında en yaygın alışkanlıklardan birisi, bilgisayarı düzenli aralıklarla yeniden başlatmaktır. Hatta birçok kişi, sistemin bozulmaması veya yavaşlamaması için bunun her gün yapılması gerektiğine de inanır.
Peki modern donanımların ve gelişmiş işletim sistemlerinin devrede olduğu günümüzde şartlarına baktığımız zaman bu yeniden başlatma tavsiyesi eskidi mi yoksa hala geçerliliğini koruyor mu?
Aslında bu çok kural eskimiş değil, bilgisayarınızı belirli aralıklarla yeniden başlatmanız gerekir. Ancak bunun sıklığı kullandığınız işletim sistemine, işlemci mimarisine ve cihazınızın masaüstü mü yoksa dizüstü mü olduğuna göre de farklılık göstermekte.
Neden Yeniden Başlatmalıyız?
Bilgisayarınızı yeniden başlatmak, işletim sistemi için tamamen temiz bir oturum açmak demektir. Cihazınız günlerce açık kaldığında şu sorunlar baş gösterebiliyor:
Bir programı kapatsanız bile bazen bellekte izleri kalabiliyor. Tam bir yeniden başlatma, RAM’i bütünüyle boşaltır ve tıkanıklıkları giderir.
Askıda kalan süreçler sonlandırılır yani arka planda kaynak tüketen, kilitlenen veya çöken servisler sıfırlanır.
Yalnızca sistem belleğinde (RAM) barınan bazı hafif kötü amaçlı yazılımlar, bilgisayar yeniden başlatıldığında bellekten silinirler.
Ses, ekran kartı veya ağ sürücülerinde zamanla meydana gelen kararsızlıklar yeniden başlatma ile çözülür.,
Windows Kullanıcılarının Bilmesi Gereken Gizli Tuzak
Windows'ta bilgisayarı Başlat menüsünden "Kapat" diyerek kapattığınızda, sistemin aslında tam olarak sıfırlanmadığını biliyor muydunuz?
Windows’ta varsayılan olarak açık gelen Hızlı Başlatma özelliği, sistemi kapatırken çekirdek durumunu diske kaydeder ve bilgisayarı açtığınızda buradan yükler. Bu sayede açılış hızlansa da, bellekte biriken hatalar ve yavaşlamalar temizlenmiş olmaz.
Bilgisayarınızı hızlandırmak ve önbelleği sıfırlamak istiyorsanız "Kapat" yerine "Yeniden Başlat" seçeneğini kullanmanız daha faydalıdır.
Kapat butonuna basarken Shift tuşuna basılı tutabilir veya Denetim Masası > Güç Seçenekleri > Güç düğmelerinin yapacaklarını seçin menüsünden "Hızlı Başlatma" özelliğini tamamen devre dışı bırakmanız da bir başka seçenek olur.
Ne Sıklıkla Yeniden Başlatmalısınız?
Haftada en az bir kez tam yeniden başlatma yapmak ideal performansı korumak için tavsiye edilir.
Yeni nesil ARM tabanlı Windows bilgisayarlar ve Apple Silicon (M serisi) işlemcili Mac'ler, akıllı telefonlara benzer şekilde uzun süreli bekleme moduna çok daha uyumlu şekilde tasarlanmışlardır. Bu sistemleri sürekli yeniden başlatmanıza gerek yoktur, sistem yavaşladığında veya güncelleme geldiğinde yeniden başlatmak yeterli olur.
Dizüstü bilgisayarlar sınırlı hava sirkülasyonuna sahiptir. Cihazınızı çantaya koymadan önce uyku modunda bırakmak yerine kapatmanız önerilir. Uyku modundaki bir cihaz çanta içinde yanlışlıkla uyanırsa aşırı ısınma yapar.
Güvenlik yamaları, sürücü güncellemeleri ve yazılım yükseltmelerinin devreye girmesi için yeniden başlatma işlemini ertelemeniz tavsiye edilmez.
Yeniden başlatma işlemi yazılımsal şişkinliği ve önbellek tıkanıklıklarını temizlese de donanımsal sıkıntıları elbette ortadan kaldıramaz.
Eğer 10 yıllık eski bir işlemciye, 4 GB gibi günümüz için yetersiz bir RAM kapasitesine veya mekanik bir sabit diske (HDD) sahipseniz, bilgisayarı günde beş kez de yeniden başlatsanız belirgin bir hız artışı görememeniz olasıdır.
Fanlarda biriken tozlar ve kuruyan termal macun nedeniyle işlemciniz ısınıp kendini yavaşlatıyorsa, yeniden başlatma yalnızca birkaç dakikalık geçici bir rahatlama sağlar. Bu gerçekleri de göz önünde bulundurmak gerekir.