Teknoloji dünyasında tüketici gözüyle şöyle bir kural vardır: bir cihazın boyutu ve harcanan malzeme ne kadar artarsa fiyatının da o kadar artması beklenir.
Televizyonlar, monitörler, hatta dizüstü bilgisayarlar genellikle bu mantıkla düşünülür ve fiyatlandırılır. Ancak Apple'a baktığımızda bunun farklı olduğunu görürüz. Giriş seviyesi ya da orta segment bir iPad’i, hatta güçlü bir iPad Air’ı alabileceğiniz para ile son model bir iPhone’un yanına yaklaşmanız bile mümkün değildir. Ekranı katbekat büyük, bataryası devasa ve içinde benzer işlemciler barındıran bir tablet, nasıl oluyor da cebimize sığan bir telefondan çok daha uygun bir fiyata satılabiliyor.
Küçük Olanı İnşa Etmek Daha Pahalıdır
Bir iPad’in içini açtığınız zaman göreceğiniz ilk şey geniş boşlukların olduğu ve büyük bir batarya bloğudur. iPad'in gövdesi bileşenleri yerleştirmek, ısıyı gövdeye yaymak ve devre kartlarını tasarlamak açısından mühendisler için geniş bir alandır.
iPhone tarafında ise durum bundan daha farklı. Apple, avuç içine sığacak bir gövdenin içine bir bilgisayar kadar güçlü işlemciyi, karmaşık kamera sensörlerini, onlarca anteni ve bataryayı sıkıştırmak zorunda kaldığı için zor ve zahmetli bir işe girişmiş oluyor. Yani küçük ve detay isteyen bir mühendislik gerekiyor.
Devre kartlarının katman katman katlanması her bir milimetreküp alan için özel termal çözümlerin sunulması ve yalıtım malzemeleri geliştirilmesi söz konusudur. Teknolojide bileşenleri küçültmek, onları daha büyük bir alana yaymaktan her zaman daha yüksek Ar-Ge ve üretim maliyeti gerektiren bir durumdur.
Kameradaki Büyük Farklar
iPhone ile iPad arasındaki en somut maliyet farklarından birisi de kameralarda gizli. Genelde kimse iPad ya da diğer tabletleri fotoğraf çekmek amacı ile almaz bu kesin bir durum o yüzden genellikle tabletlerin çekim gücü çok düşüktür ve çok iyi de değildir.
Apple'da bunu iyi bilir ve bu nedenle iPad’lerdeki kamera modülleri genellikle temel belge tarama, görüntülü görüşme ve sıradan çekimler için tasarlanmış, maliyeti düşük sensörlerden meydana gelir.
iPhone ise doğrudan piyasadaki en iyi fotoğraf ve video araçlarından biri olmak zorunda. Çoklu lens kurulumları, sensör kaydırmalı optik görüntü sabitleme, periskop telefoto mekanizmaları, LiDAR tarayıcılar ve özel kaplamalı lensler, bir iPhone’un malzeme faturasındaki en pahalı alanlardan birisini oluşturuyor. Sadece iPhone’un arka kamera bloğunun maliyeti, bazen giriş seviyesi bir iPad’in toplam üretim maliyetinin hatırı sayılır bölümüne denk gelir desek yanlış olmaz.
Durum sadece kameradan ibaret değil elbette. Her iPhone, özünde dünyanın her yerinde kesintisiz çalışması gereken bir mobil iletişim cihazı olduğundan bu da büyük bir maliyeti beraberinde getiriyor.
5G modemler, radyo frekansı çipleri, güç amplifikatörleri ve telefonun çerçevesine gizlenmiş karmaşık anten hatları telefonda yer alıyor. Bir cihaza hücresel bağlantı eklenmesi demek cihaz başına yüksek patent ve lisans ücretleri de demek aslında.
Standart iPad modellerine baktığımız zaman sadece Wi-Fi destekli olduğunu görürsünüz. iPad’e sadece 'Cellular' özelliği eklemek istediğiniz zaman fiyatın anında nasıl fırladığını rahatlıkla görebiliriz.
Ekran Teknolojisi Farkı
iPad ekranı daha büyüktür evet ancak ekranın büyüklüğü, kalitesinin daha maliyetli olduğu anlamına gelmiyor her ne kadar öyle gibi görünse de. Giriş ve orta seviye iPad modelleri uzun süre standart LCD panellerle ve 60 Hz yenileme hızlarıyla üretiliyorlar.
iPhone modellerinde ise çok daha yüksek piksel yoğunluğuna (PPI), açık havada binlerce nite ulaşabilen parlaklık seviyelerine ve Dynamic Island gibi karmaşık kesimlere sahip özel OLED paneller kullanılır. Yani ekran konusu da büyük farklardan birisi. Küçük boyutlu ancak üst düzey esnek OLED paneller üretmek, geniş boyutlu standart bir IPS LCD panel üretmekten metrekare bazında çok daha pahalı.
Konuya sadece üretim maliyeti gözüyle bakmak yanlış olur. Bunun bir de ekonomik yönü ve pazar tarafı da var. Günlük hayatımızda iPad ve iPhone farklı rollerde hayatımızda yer alıyor. iPhone, modern insanın dış dünyayla bağlantısını kuran, birçok alanda her an ihtiyaç duyulan birincil cihaz konumunda. Günde 6-8 saat gibi bir sürede kullanılır ve 3-5 yılda değiştirilir.
Kullanıcılar telefon kullanımını zorunluluk olarak görüyorlar ve bu da fiyat esnekliğini düşürüyor. Aynı zamanda popüler kültür kölesi insanları olmamız sebebiyle de her yeni yılda çıkan iPhone modellerini alabilmek için adeta bir yarış başlıyor.
Apple bu bağımlılığını sağladığı ve bunun da çok farkında olduğu için fiyatı ne kadar artırırsa artırsın ürünlerine olan talebin kesinlikle devam edeceğinin farkında. Aksi halde her sene telefonda yaptıkları iki üç küçük hamle ile yüksek fiyatlara iPhone satmalarının bir açıklaması olmazdı.
iPad'e baktığımızda ise genellikle evde, ofiste ya da seyahatlerde kullanılan ikincil bir ekran konumunda. Günde taş çatlasın bir iki saat video izlemek, not almak veya çizim yapmak için kullanılır. Bir iPad bozulmadığı sürece beş, hatta altı yıl boyunca rahatlıkla kullanılabilir güncelleme almasa bile. Kullanıcılar her yıl yeni tablet alma ihtiyacı hissetmezler. iPad bir zorunluluk değil, bir tamamlayıcı olduğundan dolayı fiyatı daha ortalamadır.
Eğer Apple iPad’i iPhone seviyesinde fiyatlandırırsa, kullanıcılar cihazı almaktan tamamen vazgeçebilir. Bu yüzden Apple, iPad’i ekosisteme giriş kapısı ve içerik tüketim aracı olarak tutabilmek adına kâr marjını çok daha makul seviyede konumlandırır.
Özetle iPhone'un iPad'i fiyat anlamında geride bırakması aslında bir çelişkiden ziyade Apple'ın fiyatlandırma stratejilerinden birisi.