Birini kaybetmek giden için mi bilinmez ama kalan için atlatılması zor, duygusal durumdur. Eskiden sevdiklerimizi kaybettiğimizde geriye fotoğrafları, mirası varsa mirası ve vasiyetleri kalırken şimdi ek olarak dijital kimlikleri de kalıyor. Yani ölümlerimiz de artık dijital hale geldi. Peki, vefat ettikten sonra Google ve Apple hesaplarına tam olarak ne oluyor?
Eğer hayattayken hesaplarınız için bilinçli bir 'dijital miras' planlaması yapmazsanız, vefatınızın ardından aileniz hiçbir verinize (fotoğraflarınıza, e-postalarınıza veya mesajlarınıza) erişim sağlayamaz. Teknoloji firmalarının gizlilik politikaları bu konuda oldukça katıdır.
Vefat durumunda hesapların nasıl yönetileceği tamamen sizin önceden yapacağınız ayarlara bağlıdır. İşte kendi işlerinizi düzene koymak veya vefat eden bir yakınınızın dijital hesaplarını yönetmek için bilmeniz gereken tüm kritik detaylar.
Google Hesapları: Pasif Hesap Yöneticisi Nasıl Çalışıyor?
Google'da önceden bir planlama yapmazsanız, ölümünüzden sonra ailenizin hesabınıza doğrudan erişme şansı yoktur. Şirket, hiçbir şart altında (mahkeme kararı olsa bile) hesap şifrelerini veya giriş bilgilerini üçüncü şahıslarla paylaşmaz.
Bu durumu çözmek için Google, Pasif Hesap Yöneticisi (Inactive Account Manager) aracını sunuyor. Bu araç sayesinde hesabınızın ne kadar süre hareketsiz kaldığında "pasif" sayılacağını (3, 6, 12 veya 18 ay) belirleyebiliyorsunuz.
Kime, Ne Gidecek? En fazla 10 güvenilir kişiyi hesabınızın varisi olarak atayabilirsiniz. Üstelik bu kişilerin hangi verilere ulaşacağını da siz seçiyorsunuz. Mesela; eşinize Google Fotoğraflar ve Drive erişimi verirken, iş ortağınıza sadece belirli belgeleri açabilirsiniz.
Hiçbir Şey Yapmazsanız Ne Oluyor?
Eğer Pasif Hesap Yöneticisini kurmazsanız, Google hesapta 2 yıl boyunca hiçbir etkinlik tespit etmediğinde hesabı ve içindeki tüm verileri tamamen silme hakkını saklı tutar. Aile üyeleri, standart iki yıllık süre dolmadan hesabın kapatılmasını talep etmek için Google ile iletişime geçebilir ancak bu başvuru sonucunda onlara hesaptan hiçbir veri veya içerik verilmez.
Planlama yapmayan kullanıcıların yakınları, mahkemeden özel bir karar çıkartarak verilerin bir kısmını talep edebilir. Ancak Google her talebi vaka bazında incelediğini, önceliğinin "gizlilik ve güvenlik" olduğunu belirtiyor. Yani aylarca süren yorucu bir hukuki sürecin sonunda bile verilerin aileye teslim edilmeme ihtimali oldukça yüksek.
Apple Hesapları: Miras Kişisi Atamanın Önemi
Tıpkı Google gibi Apple da kullanıcıların dijital yaşamlarını ölümden sonra güvenle devredebilmesi için bir sisteme sahip. Apple'ın çözümü, iCloud verilerinize ve cihazlarınıza yasal olarak erişme hakkına sahip olacak en fazla 5 kişiyi Miras Kişis olarak atamanıza olanak tanıyor.
Miras Kişisi atadığınızda, sistem özel bir erişim anahtarı oluşturuyor. Vefatınızın ardından, atadığınız kişi bu erişim anahtarını ve resmi bir ölüm belgesini Apple'a sunarak fotoğraflar, mesajlar, notlar, dosyalar ve cihaz yedeklemeleri gibi verilere ulaşabiliyor.
Zaman Sınırı ve Kısıtlamalar: Erişim onaylandıktan sonra, varisin verileri indirebilmek için 3 yıla sahiptir. Miras Kişisi Apple hesapları üzerinden satın alınmış müzik, film veya kitap gibi lisanslı içeriklere erişemez, dijital medya fiziksel bir arşiv gibi devredilemez.
Eğer Apple tarafında bir Miras Kişisi belirlemeden vefat ederseniz, ailenizin verilerinize ulaşabilmek için tıpkı Google'da olduğu gibi bir mahkeme (veraset) sürecinden geçerek özel bir mahkeme kararı alması gerekir. Daha da kötüsü, iCloud hesabınızda yalnızca 1 yıl boyunca hiçbir işlem yapılmadığında Apple bir uyarı e-postası gönderir ve hesap sadece 30 gün sonra kalıcı olarak silinir. Bu süre Google'ın tanıdığı süreden oldukça kısadır.
Hiçbir ayar yapmadan dijital dünyadan ayrılmak, tüm anılarınızı ve verilerinizi erişilemez bir karanlığa kilitlemek anlamına geliyor. Ancak zaten erişilmesin istiyorsanız sorun yok :)