Bu yazımızda ikinci el ilanlarda en çok karşılaştığımız tür olan '0 sandık motorlu' ifadesi ile karşımıza çıkan ikinci el araçlar alınır mı veya tercih edilmeli mi sorunun cevabını vermeye çalışacağız. Maalesef ülkemizdeki ekonomik durumdan dolayı bir çok vatandaşımız yüksek kilometreli araçlara fiyatları daha uygun olduğu için bakmak zorunda kalıyor. Bu yazımızda alınırken nelere dikkat edilir buna değiniyoruz.
Öncelikle 'Sandık Motor' nedir neden sandık ifadesi geçiyor kısaca açıklayalım. Fabrikada tamamen veya kısmen monte edilmiş ve kuruluma hazır şekilde olan, genellikle ahşap veya plastik bir sandık içinde taşınan motor türüdür. Bu tarz motor paketleri de kendi içinde belirli şartlar altında çeşitlenebilmekte örneğin ; Sadece motor bloğu, krank mili, pistonlar ve bağlantı kollarının yer aldığı bir sandık motor da olabilir daha kapsamlı olan silindir kapakları, eksantrik mili ve valf gibi elemanları içeren bir paket de olabilir bu tamamen aracın ihtiyacına ve sahibinin bütçe durumuna göre değişebilmekte. 
Ancak ülkemizde genellikle anahtar teslim tarzı düşünülmekte yani üstteki paketlere ek olarak Yakıt enjektörleri, ateşleme sistemi (buji veya bobin), alternatör gibi elemanların olduğu tak çalıştır sistemine en yakın paket olduğu düşünülmektedir. Sandık motorlar genellikle üst veya alt kapaklarını açmaya ihtiyaç duymaz yani piston,krank mili,conta çekilmesine dahi gerek yoktur çünkü hazır olarak gelir üstüne enjektör ,turbo yağ pompası gibi elemanlar montaj edilir ve motor yağı eklenir.
Peki Sandık motorlu araç alınır mı?
Bunun kısaca cevabını baştan verelim evet alınır. Ancak maalesef ülkemizde sandık motor diye satılan ikinci el araçların %90 ı çıkma motor takılmış ilanlar yani başka bir araçtan alınmış genellikle kaporta hasarı sebebi ile pert'e çıkmış motor ve bağlantı elemanları çıkma parçacı dediğimiz kişilerce alınmış motorlar.
Yasal Durumu ?
Diyelim ki aracınız için yetkili bayisinden sandık motor aldığınızda, motor numarasının değişmesi nedeniyle bu değişikliği Ruhsata İşletmeniz ve gerekli teknik belgeleri (fatura, uygunluk belgesi vb.) ibraz etmeniz yasal zorunluluktur.
İlanlardaki Sorunlar?
İkinci el ilanlardaki sorun burada başlıyor. Sandık motor üstte bahsettiğimiz gibi paket sistemidir. Önemli motor parçaları üst-alt blok,piston,sekmanlar tamamen 0 olarak gelir. Ancak ülkemizde sandık motorlu diye satılan araçların büyük bir kısmı sadece motor üzerinde belirli parçaların değişimi veya daha önceden başka bir araçtan alınmış motorlar. Bu ilanlar genelde sandık motor değil 'rekfitiye veya revizyon edilmiş' motor olarak bilinmesi gerekiyor.
Rektifiye / Revizyon edilmiş motor kötü müdür?
Şahsi izlenimlerime göre (ortalama 17 sene) rektifiye edilmiş motorlu araçlar veya kısmen revizyon görmüş motorlar genellikle motor kısmından daha ağır sorunlar çıkartabiliyor. Hatta bir çok araç sahibi 0 motor almak yerine sanayi tabiri ile 'yarım motor' yaptırmaya 0 motor parası harcayabiliyor. Bu yarım motor konusu şöyle örneğin aracın üst kapağı denilen kısım çatladığında sadece üst kapağı değiştirip motoru toplama durumu. Yine su kaynattığı için conta yakan bir motor da alınan hasarın pistonlara kadar inmiş olduğu tespit edildiğinde sanayi tabiri ile 'gömlek' kısmı alt motor bloğunu değiştirip pistonları da çıkma parçalardan revize edilmesi gibi.
Motor rektifiyesi durumu kullanıcıların başına araç markasının durumuna göre 200.000 - 400.000 km arasında gelen sorunlardan dolayı tercih edilen bir işlem oluyor. Motor iç kısmındaki pistonlar,subaplar artık fiziksel ömrünü tamamladığı için araçta performans kaybı, duman atma,yağ yakma gibi sorunların baş göstermesi ile ortaya çıkıyor. Bu sorunları erken fark eden kullanıcı motor tam anlamıyla bozulmadan aracın Silindir Kapağı,Krank ve Eksantrik Milleri zamanla oluşan genleşmeden ötürü kontrol edilir ve ortalama 0,50mm maksimum 1mm kalınlığında taşlanarak inceltilerek düzeltme sağlanır.
İyi Usta İyi İşçilik Sorunu?
Ülkemizde arabalarla içli dışlı olan genellikle erkek vatandaşların en büyük korkulu rüyası 'sanayiye düşmek' deyimini bilmeyen yoktur. Riski minimuma indirmek için 0 sandık motor alsanızda taktırırken ki yanlış işcilik yüzünden yine problem yaşayabiliyorsunuz. Motoru komple revize etmek ise başlı başına ayrı bir iş tamamen yapan tamirhane veya ustanın deneyimine muhtaç kalıyorsunuz. Genellikle pek kurumsal işletmeler olmadıkları için sonrasında destek de alamama veya kötü işcilik yüzünden aracın farklı bir yerinden sorunlar çıkabiliyor.
Yetkili servislerde bu durum minimuma indirilebiliyor çünkü 0 alınan motor dan yapılan işçiliğe kadar fatura edildiğinden elinizde yasal bir belge olmuş oluyor.
Aracımın Motorumun sorunu var ne yapmalıyım?
Çok kapsamlı bir araştırma yapılıp sizin aracınızın marka modeline göre daha önce bu işlemi yapmış olan bir usta/tamirhane bulmanız gerekiyor,
Seçenekleri belirlerken mutlaka 0 sandık motor lafını iyi anlayıp çıkma motor takılacak ise eğer bu konuya açıklık getirin.
Aracınızın yetkili servisini de konuya dahil edip gidip onlardan da fiyat alın
Kesinlikle hangi işlem olursa olsun fatura kestirin çünkü olası anlaşmazlıkta fatura yasal belge niteliği taşır.
Ustanızı bulduğunuzda kesinlikle o tamirhanenin 'Google işletme yorumları' kısmına bakın.
